Hoa hậu “da cam”

0

Dịp Quốc khánh 2-9 vừa qua, bà Đặng Hồng Nhựt – phó chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc /dioxin TP.HCM – gọi điện kể: “Cô đang đi chơi với người Mỹ ở đền Bến Dược, địa đạo Củ Chi. Mà chuyện này mới đặc biệt: là nạn nhân chất độc ”.

Hoa hậu mà bà Nhựt nói chính là Jenna Mack, 18 tuổi – người vừa đoạt được danh hiệu Nữ hoàng tuổi teen quốc tế California năm 2012-2013 (Royal International Miss Teen California of 2012) và Hoa hậu nhân ái Hoa Kỳ (The National Miss Heart of the USA Supreme Beauty).

Jenna Mack ký tên vì công lý ủng hộ nạn nhân da cam tại TP.HCM - Ảnh: Mai Hương

Jenna Mack ký tên vì công lý ủng hộ nạn nhân da cam tại TP.HCM – Ảnh: Mai Hương

Bóng đen quá khứ

Trong lần đi Củ Chi ấy, dưới cái nắng chói chang của Sài Gòn, Jenna Mack – không trang điểm, ăn mặc giản dị và hồn nhiên như một nữ sinh trung học – đã cùng chui xuống địa đạo, cùng đến ăn bữa cơm đạm bạc, thân tình tại nhà một nữ du kích Củ Chi trong chiến tranh. Chuyến đi của cô hoa hậu yên ắng, lặng lẽ, không có vệ sĩ, phóng viên, máy quay, đèn flash hào nhoáng, rầm rộ.

Ngày hôm trước, cô đến làng Hòa Bình, Bệnh viện Từ Dũ thăm trẻ em là nạn nhân chất độc da cam. Đứng trước dãy bình phoocmôn đựng bên trong những bào thai , Jenna khẽ rùng mình. Cô cảm thấy sợ.

Nỗi lo sợ của Jenna có nguyên nhân. Mẹ cô, bà Tanya Mack, vốn là nạn nhân chất độc da cam thế hệ thứ hai. Bà mắc chứng loãng xương hông bẩm sinh nghiêm trọng và đã trải qua khoảng 30 cuộc phẫu thuật để điều trị nhưng bệnh không thuyên giảm. Cuộc chiến với bệnh tật và số phận càng trở nên không cân sức, khi bà phát hiện bị mắc thêm một dạng rất hiếm của chứng ung thư tủy.

Các thử nghiệm di truyền cho thấy các đột biến gen mà bà có chỉ có thể do di truyền hoặc tổn thương ADN từ các tác nhân môi trường như bức xạ, hạt nhân, thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu. Khả năng mắc bệnh do di truyền đã được loại bỏ khi gia đình bà từ trước đến nay chưa ai mắc chứng bệnh này. Bác sĩ chuyên khoa ung thư kết luận đột biến này đến từ ông ngoại của Jenna. Ông là một cựu binh phục vụ trong lực lượng không quân Hoa Kỳ, từng tham chiến ở Việt Nam trong chiến tranh từ năm 1968-1970. Người chị song sinh với Jenna đã chết sau khi chào đời. Jenna may mắn sống sót. Cô hồn nhiên, xinh đẹp lớn lên, cho đến ngày mẹ cô phát bệnh nặng và Jenna được cho biết sự thật về chất độc da cam năm cô 16 tuổi.

Jenna chia sẻ: “Khi biết được sự thật, cảm giác sợ hãi xâm chiếm lấy tôi. Năm tôi 16 tuổi, mẹ tôi không còn có thể tự di chuyển và tôi phải giúp bà trong mọi sinh hoạt hằng ngày. Mỗi ngày, tôi thay băng cho mẹ ba lần, tận mắt nhìn thấy bệnh tật đang dần hủy hoại bà. Nhìn bà đau đớn trên giường bệnh, tôi nghĩ đến tương lai của mình. Và đặc biệt, khi nhìn thấy những bào thai dị dạng được lưu giữ ở bệnh viện Việt Nam, tôi nhớ đến người chị song sinh và tưởng tượng về những đứa con của mình trong tương lai”. Năm 17 tuổi, Jenna lấy được chứng chỉ trợ lý điều dưỡng và đăng ký học ngành y tá tại một trường đại học. Trả lời phỏng vấn báo chí nước ngoài, bà Tanya Mack từng thổ lộ: “Tất cả những việc con bé làm có vẻ như già trước tuổi của nó. Số phận thật không may”.

Nói lên sự thật

Nhưng đau khổ, suy sụp không giải quyết được vấn đề gì cả. Không ai có thể thay đổi được quá khứ, cũng như không thể thay đổi được một sự thật là dòng máu đang chảy trong người cô là của ông ngoại, của mẹ truyền cho. Jenna quyết định đứng dậy. Cô muốn làm một điều gì đó cho cô, cho ông ngoại, cho mẹ và cho những nạn nhân bất đắc dĩ như mình.

Vượt qua nỗi sợ hãi để sống một cuộc đời có nghĩa, 18 tuổi, Jenna Mack đăng ký tham dự và đăng quang trong các cuộc thi về sắc đẹp: Nữ hoàng tuổi teen quốc tế California năm 2012 và Hoa hậu nhân ái Hoa Kỳ. Có trong tay tuổi trẻ, nhan sắc, danh hiệu – dường như con đường dẫn đến thành công và vinh hoa đang mở ra trước mắt cô. Nhưng Jenna đã chọn một con đường khác: nói lên sự thật.

Hình ảnh một cô hoa hậu xinh đẹp với dải băng quàng chéo trước ngực và vương miện đội trên đầu, đi khắp nơi, đến với các diễn đàn ở các trường đại học kể cho mọi người nghe câu chuyện của đời mình và tác động khủng khiếp của chất độc da cam dần trở nên quen thuộc.

Có phóng viên đã hỏi Jenna: “Việc công bố mình là một nạn nhân da cam có vẻ như sẽ đem đến nhiều bất lợi cho một cô gái trẻ đẹp, chẳng hạn như chuyện chồng con, cơ hội nghề nghiệp?”. Jenna trả lời: “Sắc đẹp, tuổi xuân rồi sẽ qua đi. Tôi muốn dùng vị thế của một hoa hậu để nhấn mạnh hơn nữa về tác hại của chất độc nguy hiểm này. Rất nhiều người chưa hiểu về dioxin, rất nhiều người chưa biết sự thật và vấn đề quan trọng là phải nói lên sự thật”.

Giữa tháng 8-2012, Jenna Mack và hai nạn nhân chất độc da cam nữa đã tham gia chuyến hành trình bằng đường biển đến Okinawa, Nhật Bản. Tại đây, họ đã tìm đến các nhà điều tra về chất độc da cam, gặp gỡ người dân địa phương và tổ chức những buổi nói chuyện về chất độc da cam.

Khi đến Việt Nam vào tháng 9-2012, ngoài TP.HCM, nhóm của Jenna còn đến Đà Nẵng, Hà Nội. Làm việc tại Hội Nạn nhân chất độc da cam TP.HCM, Jenna mong muốn được cung cấp các trường hợp nạn nhân da cam thế hệ thứ 2, thứ 3 có hoàn cảnh sống khó khăn để có sự giúp đỡ.

Jenna nở nụ cười cho biết: “Lần đầu tiên đến Việt Nam, tôi thật sự ấn tượng bởi đất nước và con người nơi đây. Chúng tôi sẽ trở lại Việt Nam vào một ngày gần đây nhằm triển khai những hoạt động hỗ trợ thiết thực cho nạn nhân chất độc da cam”.

Cô Heather Bowser – nạn nhân chất độc da cam thế hệ thứ 2, người cùng đi với Jenna – bày tỏ: “Cha tôi là cựu chiến binh từng tham chiến ở Việt Nam. Ông nhiễm chất độc da cam và mất năm 50 tuổi. Bản thân tôi bị dị tật ở tay và chân.

Ở Việt Nam, Hội Nạn nhân chất độc da cam quan tâm, chăm lo đến cả những thế hệ nạn nhân thứ 2, thứ 3, thậm chí xa hơn. Đó là một điều hạnh phúc. Còn ở Hoa Kỳ, những nạn nhân thế hệ thứ 2, thứ 3 như chúng tôi rất đơn độc. Chúng tôi không nhận được sự hỗ trợ từ phía chính phủ. Chi phí làm các phân tích xét nghiệm để chứng minh nhiễm chất độc da cam rất tốn kém và nhiều người không có khả năng”.

Theo tuoitre.vn

Tags: ,
Share.

About Author

Leave A Reply