Luật người khuyết tật, và áp dụng luật trong việc xác định mức độ khuyết tật

4

Luật được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII, kỳ họp thứ 7, thông qua ngày 17 tháng 6 năm 2010; Chính thức có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2011; Là một bước tiến lớn so với Pháp Lệnh người tàn tật, trong việc thừa nhận quyền của . Luật có nhiều điểm mới, trong đó có việc xác định mức độ khuyết tật.

Trước hết, Người khuyết tật được định nghĩa dựa trên “khiếm khuyết một hoặc bộ phận cơ thể hoặc suy giảm chức năng”; Diễn ra trong một thời gian dài “biểu hiện dưới dạng tật”; “Khiến cho lao động, sinh hoạt, học tập gặp khó khăn”. Khoản 1 Điều 2.

Tại Điều 3: Dạng tật và mức độ khuyết tật có chia ra 5 dạng khuyết tật cụ thể và 1 dạng không cụ thể là “khuyết tật khác” và mức độ khuyết tật được chia thành 3 hạng, bao gồm Người khuyết tật đặc biệt nặng; Người khuyết tật nặng; và Người khuyết tật nhẹ.

Đối với việc xác nhận mức độ khuyết tật, nếu như trước đây do cơ quan giám định chuyên khoa thực hiện thì nay theo Luật người khuyết tật giao cho Hội đồng xác định mức độ khuyết tật thực hiện (Khoản 1 Điều 15); Hội đồng này được thành lập bởi Chủ tịch UBND Xã/Phường/Thị trấn (Khoản 1 Điều 16).

Ngày 28 tháng 12 năm 2012, Bộ lao động – Thương binh và Xã hội; Bộ Tài Chính; Bộ Y Tế; Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư liên tịch số 37/2012/TTLT quy định về việc xác định mức độ khuyết tật do Hội đồng xác định mức độ khuyết tật thực hiện. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 10 tháng 2 năm 2013…

Theo quy định của Nghị định 67/2007/NĐ-CP về chính sách trợ giúp các đối tượng bảo trợ xã hội và Nghị định 13/2010/NĐ-CP về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 67/2007/NĐ-CP về chính sách trợ giúp các đối tượng bảo trợ xã hội trong đó có đối tượng là người tàn tật thì:

“Đối tượng bảo trợ xã hội thuộc diện trợ cấp hàng tháng do xã, phường, thị trấn quản lý gồm:

Người tàn tật nặng không có khả năng lao động hoặc không có khả năng tự phục vụ” Khoản 1 Điều 1 Nghị định 13/2010/NĐ-CP.

Việc bỏ điều kiện thuộc hộ nghèo trong Nghị định 13 đã mở rộng các đối tượng là người khuyết tật được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng. Như vậy chỉ cần là người khuyết tật từ mức độ Nặng trở lên là được hưởng trợ cấp xã hội cùng các hỗ trợ khác như Bảo hiểm y tế, hỗ trợ khác tại cộng đồng…

Ngày 21 tháng 10 năm 2013, Chính phủ ban hành nghị định 136/2013/NĐ-CP để thay thế nghị định 67,13 tuy nhiên trong nghị định này chỉ ghi đối tượng được trợ cấp xã hội hàng tháng là: Trẻ em khuyết tật và người khuyết tật  theo quy định của pháp luật về người khuyết tật, tuy nhiên nghị định này lại chỉ rõ: Người khuyết tật nặng và Người khuyết tật đặc biệt nặng thì được nhà nước cấp thẻ bảo hiểm y tế (Điểm C, Khoản 1, Điều 9)

Ngày 10 tháng 4 năm 2012 Chính phủ ban hành Nghị định 28/2012/NĐCP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật người khuyết tật. Trong nghị định này không quy định rõ về các đối tượng các hạng khuyết tật được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng, nhưng có quy định về mức chuẩn, hệ số tính mức trợ cấp xã hội hàng tháng cho các đối tượng là người khuyết tật nặng, và đặc biệt nặng. Như vậy mặc nhiên kế thừa tinh thần của Nghị Định 67, 13, 136 về đối tượng và mức độ khuyết tật được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng là Người khuyết tật nặng và Người khuyết tật đặc biệt nặng.

Trở lại chủ đề chính của bài viết này là việc áp dụng Luật người khuyết tật trong việc xác định mức độ khuyết tật, nhằm đảm bảo quyền được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng của người khuyết tật.

Nếu như trước đây, việc giám định mức độ khuyết tật dựa trên kết luận giám định của các cơ quan chuyên khoa. Người khuyết tật nặng là người suy giảm khả năng lao động từ 61% đến 80%; Người khuyết tật đặc biệt nặng là người suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

Nay, theo quy định của Thông tư liên tịch 37/2012 việc xác định mức độ khuyết tật (Từ 6 tuổi trở lên) được dựa trên bảng hỏi sau:

banghoi

Việc đánh giá người khuyết tật trên thực chứng, và làm ngay tại Xã/Phường đã tạo điều kiện đi lại gần gũi cho người khuyết tật và ít tốn kém hơn, trong việc lấy được giấy chứng nhận khuyết tật cũng như xác định mức độ khuyết tật, tuy nhiên chỉ nhìn sơ qua bảng hỏi trên chúng ta có thể thấy bảng hỏi này chưa chính xác và không thể áp dụng được, bởi các lẽ sau:

– Một bảng hỏi dành cho tất cả các dạng khuyết tật là không hợp lý. Bởi mỗi một cá thể người khuyết tật bị khiếm khuyết bộ phận hoặc suy giảm chức năng thể hiện dưới dạng tật là khác nhau. Người khuyết tật về nhìn thì chẳng ảnh hưởng tới các chức năng vận động, hoặc người khuyết tật về vận động thì chẳng bị ảnh hưởng bởi chức năng nghe nói, diễn đạt.

– Những câu hỏi được thiết kế quá máy móc và không thể hiện được sự khó khăn, những rào cản mà người khuyết tật gặp phải, và nhiều khi gây phản cảm, xúc phạm người khuyết tật.

Do có thông tư trên, và các quy định mới về việc xác định mức độ khuyết tật nêu trên, việc thực hiện các chính sách bảo trợ cho người khuyết tật gặp rất nhiều khó khăn. Nếu trả lời theo đúng các câu hỏi trong bảng hỏi nêu trên thì hầu như không ai là người khuyết tật cả, nếu có cũng chỉ là những người khuyết tật nhẹ, trừ trường hợp người đó bị đa dạng tật hoặc nằm bất động, không còn ý thức.

Rất nhiều người khuyết tật theo quy định cũ thì được hưởng trợ cấp xã hội, tuy nhiên khi áp dụng các quy định mới về việc xác định mức độ khuyết tật thì lại không được hưởng trợ cấp xã hội nữa. Vậy khi gặp phải trường hợp như vậy, người khuyết tật phải làm sao?

Khiếu nại với hội đồng xác định mức độ khuyết tật về mức độ khuyết tật của mình hoặc không đồng ý với kết luận của Hội đồng xác định mức độ khuyết tật. (Nếu đã có giấy giám định chuyên khoa về mức độ khuyết tật của mình thì gửi kèm bản sao) Nếu chưa có giấy giám định chuyên khoa  thì xin được giám định chuyên khoa về khuyết tật của mình, hoặc có thể tìm người có khuyết tật tương tự mình mà đã có giấy giám định chuyên khoa để đề nghị áp dụng tương tự pháp luật.

Danh mục các văn bản

Stt Tên văn bản luật Nội dung Cơ quanban hành Ghi chú
1 Luật người khuyết tật Quy định chung về quyền và nghĩa vụ của người khuyết tật … Quốc Hội Quy định chung
2 Nghị định số 28/2012 Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật người khuyết tật Chính phủ Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành luật người khuyết tật
3 Nghị định 136/2013 Quy định về chính sách trợ giúp xã hội đối với các đối tượng bảo trợ xã hội Chính phủ Thay thế Nghị định 67, và Nghị định 13
4 Nghị định số 67/2007 Quy định về chính sách trợ giúp các đối tượng bảo trợ xã hội Chính phủ Quy định người tàn tật từ mức độ nặng, thuộc hộ nghèo thì được hương trợ cấp xã hội.
5 Nghị định số 13/2010 Sửa đổi một số điều của Nghị định 67 Chính phủ Chỉ cần là người khuyết tật nặng là được hưởng trợ cấp xã hội
6 Thông tư liên tịch 37/2012 Quy định về việc xác định mức độ khuyết tật do Hội đồng xác định mức độ khuyết tật thực hiện Bộ LĐTB – XHBộ Y TếBộ Tài ChínhBộ GDĐT Hướng dẫn thực hiện việc xác định mức độ khuyết tật


Trịnh Công Thanh
 

Chia sẻ

Tác giả

Chào bạn, cảm ơn bạn đã ghé thăm và đọc bài viết từ PWD.VN

4 Bình luận

  1. Phan trạng nguyên on

    Em là một người khuyết tật lúc trước theo nghị định 28/2012 và 136/2013 va 67/2007.em được hưỡng trợ cấp bảo trợ và bão hiểm . Nhưng bây giờ theo nghị định 13/2010 nghị định sửa đổi một số điều của nghị định 67. Và theo thông tư liên tịch 37/2012. Thì em không thuộc thành phần được hưỡng bảo trợ. Mà theo luật mới thì em cảm thấy không được chính xác và đúng theo tình trạng của người khuyết tật và em cảm thấy như vậy sẽ không mang lại công bằng cho người khuyết tật. vi như bản đánh giá đó thì sẽ không có ai là đủ điều kiện là người khuyết tật cả. Trừ những người thực vật mới đủ điều kiện để được công nhận là người khuyết tật. Em cảm thấy bức xúc

    • Chào em, việc hướng dẫn đánh giá người khuyết tật hiện hành còn nhiều bất cập, Cục Bảo Trợ cũng đang dự thảo thông tư mới để hướng dẫn việc này, mong rằng sau khi có thông tư mới thì việc đánh giá mức độ khuyết tật của người khuyết tật chuẩn xác hơn.

  2. Trần Anh Thi on

    Xin chào ông Trịnh Công Thanh và toàn thể mọi người. Bản thân tôi là một người khiếm thị, thông qua bản hỏi khảo xác về người khuyết tật tôi cảm thấy không thật sự phù hợp với dạng tật cụ thể là người khiếm thị như tôi. Và nếu được tôi nghĩ nên có bản hỏi dành riêng cho từng dạng tật. Xin chân thành cảm ơn.

Đăng bình luận